Lyrikkforlaget
Kari Rannveig Hellevang
Kari Rannveig Hellevang debuterer med diktsamlinga Meteord – ei modig og ærleg reise gjennom sjukmelding, krise og ei seindiagnose som endra alt.
Ho er samfunnsvitar, ungdomskoordinator og mor til to. Oppvaksen i Sogndal, med mange år i Spania bak seg, kom Kari Rannveig Hellevang (42) heim att i 2019. Fem år seinare er ho klar med si første diktsamling – og ho skjønar sjølv at det var på høg tid.
– Eg skriv, difor ser eg. Det er ikkje berre ein fin setning – det er noko eg verkeleg har erfart, seier Hellevang.
Utbrentheit som vendepunkt
Det var inga romantisk kunstnarleg inspirasjon som sette det heile i gang. Det var tvert imot. Utbrentheit og sjukmelding tvinga Hellevang til å bremse opp – og i den stillstanden fann ho orda.
– Eg måtte lage plass til åleinetid, til musikk, til å vere ute i naturen – og til det eg kallar tom tid. Berre vere, utan å produsere eller oppnå noko. Då fekk tankane bølgje litt rolegare. Og kjenslene innhenta meg – eg hadde visst ein heil del eg trong å bearbeide.
I denne prosessen fekk ho også ei ADHD-diagnose, 41 år gamal. Det tok endå eit år før ho fullt ut aksepterte ho.
– Då kjende eg på eit sterkt behov for å synleggjere korleis fire bokstavar kunne ha medverka til å forme eit heilt språk – min indre dialog – og korleis relasjonane mine utspelar seg. Det vart boka.
Meteorsvermen som metafor
Tittelen Meteord er ikkje tilfeldig vald. I astronomien har ein meteorsverm ein «radiant» – eit punkt der meteorittsporene ser ut til å kome frå. For Hellevang er dette ein sterk metafor for eigen livssituasjon: Krisene som regna ned over henne ein etter ein, og den endelege erkjenninga av kvar dei hadde sitt opphav.
Samlinga er delt i tre delar. Første del skildrar motgang, mørke og maktesløyse – rollekonflikt, frykt, sorg og tap. Andre del går tettare inn på ADHD «innanfrå», med dikt som vekslar mellom frustrasjon og sjølvironisk skråblikk. I tredje og siste del slepp naturen og takksemda til.
– Dikta bit frå seg som bitre, fortvila og kritiske. Men dei endrar etter kvart ordlyd til noko meir humoristisk og håpefullt. Det er den reisa eg sjølv har vore på.
Openheit som motstand
Hellevang er tydeleg på kvifor ho vel å dele det som eigentleg var skrive berre for henne sjølv. Ho ønskjer openheit om psykisk helse – og ho er lett irritert på dei som preikar om temaet utan å praktisere det.
– Det finst mange som tilsynelatande «brenn for temaet», men som samstundes held si eiga helse tett til brystet. Det irriterer meg. Openheit byrjar vel med ein sjølv? Også her vinn den som vågar. Og vi vinn som samfunn, seier ho.
Diktsamlinga inneheld både djupe og meir lettleste dikt, dei fleste på rim – noko forfattaren meiner vi ser altfor lite av i samtidspoesien. Orda er til tider brutalt ærlege, men aldri utan varme.
Naturen som rom
Ein raud tråd i Meteord er naturen – ikkje berre som kulisse, men som metode. Hellevang oppsøker fjell og skog for ro og klårsyn, og dikta hennar reflekterer korleis utandørslivet kan romme det som elles er vanskeleg å bere på.
– Naturen tek imot deg og alt du måtte bere på. Der treng du ikkje prestere eller forklare deg. Det er noko grunnleggande befriande ved det.
Sjølv om det skin igjennom at Hellevang er kvinne og mor, trur ho samlinga vil treffe breitt – alle som kjenner att «kvardagens spagat», eller som har gått gjennom motgang og krise.
– Det sildrar jamnt, seier Hellevang med eit smil når ho blir spurd om framtidige prosjekt. – Galleriet vil på eit tidspunkt fyllast, og måtte leite etter utløp.
Meteord er utgitt på Lyrikkforlaget.
Mer om bok: Lyrikkforlaget
Redaktør -